Taşıt Kredisinde Toplam Geri Ödeme Ne Kadar?

Toplam geri ödeme çarpanı neyi ölçüyor?

Çarpan, ödeyeceğiniz taksitlerin toplamının aldığınız anaparaya bölünmesidir. 1,72 değeri, kullandığınız her 100 TL karşılığında 172 TL geri ödediğinizi söyler. Tek sayıda hem faizi hem vadeyi topladığı için farklı teklifleri karşılaştırmanın en hızlı yoludur.

Çarpanın en kullanışlı özelliği tutardan bağımsız olmasıdır. Aynı faiz ve vadede 300.000 TL de 1.200.000 TL de aynı çarpanı üretir; çünkü anüite formülü doğrusaldır. Bu, farklı tutarlarda iki teklifi "hangisi daha pahalı" diye sormadan yan yana koymanızı sağlar.

Sınırı da açık: çarpan nominal bir ölçüdür, paranın zaman değerini içermez. Uzun vadede çarpanın büyümesi, ödemelerin bugünkü değerinin aynı oranda büyüdüğü anlamına gelmez. Bu ayrımı nominal ve reel maliyet farkı yazısında ayrıntısıyla ele aldık^[2].

Faiz ve vade çarpanı nasıl büyütüyor?

Tabloda iki yönlü bir hareket var. Satır boyunca ilerlediğinizde vade uzuyor: taksit düşüyor ama çarpan büyüyor, çünkü aynı borcu daha çok ay taşıyorsunuz. Sütun boyunca indiğinizde faiz artıyor ve her iki değer birden yükseliyor. Kararın özü bu iki eksenin kesişiminde.

Vade seçiminin mantığı taşıt kredisinde konut kredisindekinden farklı işler. Konutta vade on yılları bulduğu için faiz farkının bileşik etkisi devasadır; taşıtta vade kısa olduğu için aynı faiz farkı daha sınırlı bir çarpan farkı üretir. Vade seçiminin genel çerçevesini vade seçimi yazısında kurduk.

Taksite girmeyen masraflar tabloyu nasıl değiştiriyor?

Çarpan yalnızca taksitleri sayar. Tahsis ücreti, noter, tescil ve plaka giderleri kredi kullandırımında peşin ödendiği için taksite girmez ve çarpanda görünmez. Bu, iki teklifin çarpanı aynıyken birinin daha pahalı olabileceği anlamına gelir.

Kasko, zorunlu trafik sigortası ve motorlu taşıtlar vergisi bu hesaba dahil edilmedi; çünkü bunlar krediye değil araca bağlıdır ve kredi bittiğinde de devam eder. Onları da içeren tam bir karşılaştırma için araç finansmanı rehberine bakın.

Kısa vade mi, düşük taksit mi?

Bu dört maddenin hepsi aynı anda doğru olduğu için tek bir doğru vade yok. Kendi durumunuzda hangisinin ağır bastığını görmenin yolu, iki vadeyi de hesaplayıp aradaki çarpan farkını taksit farkıyla yan yana koymak. Aradaki fark katlanılabilir görünüyorsa kısa vade, taksit bütçenizi zorluyorsa uzun vade akıllıcadır.

Taksitin içinde ne kadar faiz var?

Eşit taksitli kredilerde taksit sabit kalır ama içindeki dağılım her ay değişir. Her ayın faizi, o ayın başındaki kalan bakiye ile aylık faiz oranının çarpımıdır; taksitin geri kalanı anaparadan düşer. Bakiye eridikçe faiz payı küçülür ve anapara payı büyür.

Bu mekanizmanın iki pratik sonucu var. Birincisi, kredinin ilk aylarında ödediğiniz paranın büyük kısmı borcunuzu azaltmaz; bu yüzden birkaç taksit ödedikten sonra kapatmak istediğinizde kalan bakiye beklediğinizden yüksek çıkar. İkincisi, erken ödeme kredinin başında yapıldığında çok daha fazla faiz tasarrufu üretir.

Taşıt kredisinde vade kısa olduğu için bu eğri konut kredisindekinden hızlı döner: anapara payı çok daha erken bir ayda faiz payını geçer. Hesap aracındaki ödeme planı tablosu hangi ayda ne kadar bakiye kaldığını satır satır gösteriyor; aracı satmayı veya krediyi kapatmayı düşünüyorsanız bakılacak sütun odur.

Teklifi değerlendirirken sırayla ne yapmalı?

Önce taksiti vadeyle çarpıp anaparaya bölerek çarpanı bulun. Sonra tahsis ücreti ve tescil giderlerini toplam ödemeye ekleyip efektif çarpanı hesaplayın. Son olarak taksitin bütçenizde açtığı yere bakın. Üç adım da tamamlanmadan bir teklif değerlendirilmiş sayılmaz.

Bu sıra, farklı bankalardan alınan tekliflerde aynı şekilde işler ve karşılaştırmayı pazarlama diline bağımlı olmaktan çıkarır. "Düşük taksit" vurgusu yapan bir teklif uzun vadeden geliyor olabilir; "masrafsız" vurgusu yapan bir teklif faizi bir miktar yüksek tutuyor olabilir. Üç adımı uyguladığınızda her iki vurgu da tek bir sayıya indirgenir.

Son bir not: çarpan bir teklifi diğerine göre konumlandırır, tek başına "ucuz" veya "pahalı" demez. Aynı çarpan, enflasyonun yüksek olduğu bir dönemde katlanılabilirken düşük enflasyon ortamında ağır gelebilir. Krediyi almadan önce bu ayrımı düşünmek, sonradan vade uzatmaya çalışmaktan daha iyi sonuç verir. Araç tarafındaki diğer seçeneği merak ediyorsanız taşıt kredisi mi tasarruf finansman mı yazısı iki yolu yan yana koyuyor.